Home » Meridianen

Wat zijn meridianen?

Het meridiaanstelsel

Vanuit het oogpunt van oosterse Geneeskunde, heeft het lichaam een energetische structuur die even werkelijk is als de anatomische structuur. De meridianen, die stromen door de zachte weefsels van het lichaam, integreren lichaam en bewustzijn op dezelfde manier als dat de lichamelijke anatomie de lichaamsvloeistoffen en de vastere weefsels integreert. De vertaling van meridiaan in het Chinees is “Jing Luo”, wat zoiets betekent als een netwerk van kanalen.

De eerste meridianen worden gevormd in de eerste stadia van het cel-delende embryo. Met de allereerste celdeling, wanneer de eerste cel er twee worden, is de ontwikkeling begonnen van de diepste van alle meridianen; de Chong Mai of wel Penetrating Vessel genoemd. Latere celdelingen zorgen voor de ontwikkeling van meridianen die zorgen voor de verdeling van rechts en links, voor en achter, boven en beneden. Dus al in die eerste fase van het ontstaan van de mens, wordt de diepe matrix gelegd van energetische paden, met daarom heen een complex netwerk van verbindende kanalen.

De 12 hoofdmeridianen

Rondom deze diepste energetische structuur bevindt zich het systeem van energie kanalen die ons beschermen en ons lichaam voeden. Deze meridianen zijn nog niet volledig gevormd op het moment van de geboorte en hebben tijd nodig zich verder te ontwikkelen. Ze staan bekend als de twaalf hoofdmeridianen (Jing) en de verbindende kanalen (Luo). Het netwerk van de 12 hoofdmeridianen heeft op de ledematen een oppervlakkiger verloop en duiken in de romp diep het lichaam in, waarmee ze een verbinding leggen tussen de binnenste en buitenste delen van het lichaam. Elk van deze meridianen gaat door het orgaan waarnaar het is genoemd en vaak nog verschillende andere organen op zijn pad.  Deze meridianen transporteren Qi en voeding (Bloed) door het hele lichaam. Hun functie is deels voedend, deels communicatief.

De Tendino Musculaire meridianen

De spier- en peesmeridianen (Tendino-musculaire meridianen)zijn brede oppervlakkige banen die grotendeels het verloop van de hoofdmeridianen overlappen, zijn weven de lichamelijk anatomie aan elkaar en zijn verantwoordelijk voor de kracht en souplesse van het lichaam. Deze meridianen zijn dicht verbonden met de Lever; één van de functies van de Lever is het voeden en bevochtigen van de pezen. Een andere is het bepalen van de spiertonus. Het is voornamelijk in dit oppervlakkige netwerk waarbinnen obstructies en spanningen in de spieren kunnen worden opgemerkt en worden behandeld. Tuina therapeuten richten zich op deze meridianen bij de behandeling. De meesten van ons zijn ons bewust van de spanningen die we opdoen in het leven. Als deze spanningen chronisch zijn en niet direct oplosbaar, ontwikkelen we kleine obstructies in het zachte weefsel die de vrije doorstroming van Qi belemmeren die op den duur de lichaamshouding verstoren. Deze blokkades kunnen met de handen worden gevoeld en ze vormen als het ware de “emotionele anatomie”.

Waarneembaarheid van meridianen

Hoewel meridianen geen duidelijke fysieke vorm hebben. kunnen ze wel worden waargenomen door moderne apparatuur. Een kanaal of pad heeft geen bepaalde structuur. Ze lopen tussen de verschillende spiergroepen door en tussen de vliezen of membranen die de organen omhullen. De paden van Qi zoals we meridianen noemen, hebben elektromagnetische eigenschappen. Dit is veelal waar te nemen zodra een acupunctuurnaald in een punt wordt gebracht. Veel mensen ervaren een licht elektrisch schokje, of voelen een stroompje lopen in het verloop van de meridiaan. Dit betekent dat een meridiaan een lagere elektrische weerstand heeft dan het omringende weefsel. Zo kunnen we een meridiaan zien als een drager en ontvanger van elektromagnetische informatie.

In een van de oudste teksten van de Chinese Geneeskunde, genaamd de Ling Shu, staat geschreven dat meridianen subtiele informatie uit de omgeving ontvangen; van sterren en planeten, van de energie van het land en zijn planten en bomen, en van de energie van andere levende wezens. Elk acupunctuurpunt wordt beschouwd als een opening waardoor het universum informatie in ons lichaam stuurt en waar vandaan we onze eigen informatie uitzenden naar andere levende wezens. Onze reacties op weersveranderingen en op subtiele veranderingen in de bewegingen van de sterren en de planeten worden opgevangen door het meridiaansysteem. Veel acupunctuurpunten blijken direct verbonden te zijn met mestcellen. Dit zijn cellen die een specifieke functie hebben in ons afweersysteem. Dat maakt dat de meridianen dan ook een vitale functie hebben in de rol van afweer. De pijnen die vaak gepaard gaan met de aanvang van een koude of een griep, wordt vanuit de Chinese Geneeskunde verklaard vanuit het feit, dat er een verhoogde activiteit plaatsvindt in de meridianen aan de oppervlakte van het lichaam, doordat zij “vechten” tegen het virus of de Koude die het lichaam binnendringt.

Functies van de meridianen

Het netwerk van meridianen heeft vier functies: communicatie, verdediging, voeding en integratie. De meridianen verzorgen de communicatie tussen de binnenste en buitenste gebieden van het lichaam; zij dragen Wei Qi die onder de huid circuleert en ons lichaam beschermt tegen “aanvallen” van ziekten van buitenaf; zij circuleren de voeding door het lichaam naar alle cellen; ze weven lichaam en geest tot een verbonden geheel.

Meridianen worden genoemd naar organen, maar behoren niet exclusief tot dat orgaan. De Miltmeridiaan bijvoorbeeld wordt gestimuleerd door de acties van de Milt/Pancreas, maar heeft ook een verloop via de Maag en het Hart. Het slechter functioneren van bepaalde orgaanfuncties kunnen zich manifesteren aan de oppervlakte in het verloop van de meridiaan. Omgekeerd kan een blokkade of beschadiging van de meridiaan leiden tot het slechter functioneren van een orgaan.

Individuele meridianen beheersen verschillende lichamelijke bewegingen, al naar gelang hun verloop door het spierweefsel. De Blaasmeridiaan bijvoorbeeld, die aan de beide zijden van de ruggenwervel loopt, zorgt voor het voorover en achterover kunnen bewegen en ondersteunt het rechtop kunnen staan. De Lever- en Galblaasmeridiaan lopen over de zijkanten van het lichaam en maken draaiende bewegingen mogelijk. enzovoorts. Bewegingsproblemen ontwikkelen zich in verloop van de tijd, en kunnen worden behandeld via het meridiaansysteem.

De route van een meridiaan weergeeft ook sommige essentiële functies van het gekoppelde orgaan. De Dikke Darmmeridiaan voedt bijvoorbeeld de spieren die worden gebruikt bij een gooibeweging en bij het wijzen met de vinger, die we gebruiken om het onderscheid tussen onszelf en iets anders te maken, of het benoemen van iets anders. Dit komt overeen met de functie van de Dikke Darm van scheiden en zuiveren.

Het is enigszins misleidend om over iedere meridiaan apart te spreken, want in werkelijkheid vormen alle meridianen een naadloos netwerk en de vitale energie, Qi, stroomt in een bio-ritmisch patroon door de meridianen in een bepaalde volgorde.

Het voeden van de meridianen

De meridianen moeten vrij zijn van blokkades om hun functies te kunnen uitoefenen. Blokkades ontstaan gemakkelijk als gevolg van spanning, verkeerde houding, verwonding of door het binnendringen van Koude , Vocht of Wind. Om de meridianen in goede coditie te houden is het van belang om regelmatig rek- en strekoefeningen te doen.

Hoewel er veel specifieke oefeningen zijn voor de meridianen, iedere oefening die souplesse bevordert helpt een mens om zijn lichaam aangenaam te bewonen, zoals, yoga, dansen, zwemmen of Tai Chi. De meest ontwikkelde bewegingen zijn te vinden binnen de Qi Gong of bij de oefeningen die Tuina therapeuten of Shiatsu behandelaars meegeven.Van al deze methoden is Qi Gong de meest effectieve manier om de meridianen goed te doorstromen en te voeden.

Aanraking is eveneens voedend voor de meridianen, vooral door de druk en rek die Tuina therapeuten toepassen over het aangedane gebied. Dit helpt om de balancering en stroom van Qi te bevorderen. In principe is iedere vorm van massage heilzaam voor de meridianen, ook zonder specifieke kennis van de meridianen.

Hoewel de meridianen alleen kunnen worden gemanipuleerd aan de oppervlakte van het lichaam, zal het effect van het behandelen van acupunctuurpunten het binnenste van het lichaam bereiken via het verloop van de meridiaan. Gezonde meridianen zullen zorgen voor beter functionerende organen en vandaar uit andere dieper liggende systemen. De organen kunnen daardoor beter het lichaam in al zijn aspecten voeden.